16 Ekim 2013 Çarşamba

ESKİCİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

27 Eylül 2013
Üsküdar



Bir öğlen vakti, odamın penceresinin yanında kahrolası sigaramı yakmışken, haşin bir ses kulağımı deldi geçti. 

"Eeeeiiiskiiiiiiii!" "Eeesskiiicciiiii!"

Pencerenin kirinden ötürü tam olarak seçemediğim birkaç eşya vardı eski arabasında. Sanırım eski ve emektar bir radyo... Kim bilir, hangi yaşlının, gençlik yıllarında ucube zevklerine, senelerce eşlik ve aracılık etmiş, sonra da el dara girince ilk elden çıkarılmış eski bir radyo...

Bir de ayakkabılar gözüme ilişti. Birçoğu da gıcır gıcır duruyordu. Aklımda ayın denize vurması gibi bir an şu diyalog canlanıverdi:

"         -Anne, şunu beğendim, biraz pahalı ama durumunuz müsaitse, bunu alalım.
         -Tamam oğlum, alalım. Biz senin için varız, senin için çalışıyoruz. Hem kış da geliyor, iyi bir ayakkabıya ihtiyacın var. dene bakalım, ayağında görelim ayakkabıyı.

Çocuk dener.
         
        -Hah işte anne, bu tam oldu.

Anne, çocuğun ayaklarını olabildiğince ileri itmesini ister, parmaklarını çocuğun ayakkabısına hışımla sıkıştırır ve der ki:
         
         -Beyefendi, biz bunun bir numara büyüğünü alalım.
         - Ama anne, bu tam bana göre olmuştu.
         - Olsun oğlum, büyük alalım ki seneye de giyesin."

İşte hakikaten de bu diyaloğun geçtiğini ve sırf yeni alınan ayakkabı büyük diye, çocuğun bir sene boyunca eski ayakkabısına talim ettiğini zannediyorum. Ve artık, gelecek sene çocuğun ayağına yeni alınan ayakkabı tam olacaktır. Ancak, bu kez de çocuk olgunlaşmaya başlamış, geçen sene aldığı ayakkabının modelini şimdi beğenmez olmuş, ve ayakkabı eskiciye düşmüştür.

Bir de üst üste yığılmış, toz bulutlarıyla kaplanmış birkaç kitap... Penceremin kirinden, kitapların isimlerini seçemiyorum. Ama onlar da sanki eskicinin yalpalaya yalpalaya gelen arabasındaki eski radyo ve gıcır ayakkabılar gibi kulağıma kendi hikayesini fısıldıyor.

Kitap okumaya hevesli, her konudan haberdar olmak gibi anlamsız bir istekle yanıp tutuşan insanlara aitti muhtemelen bu kitaplar. Hevesli dediysek de öyle ilk görüşte anlaşıldığı gibi değil. Vapurda giderken, çaycıda otururken, içi boş bir entellektüel çerçeve çizmek isteyen, garip fıtratlı insani yaratıklar olur ya, işte bu kitaplar böyle insanlara ait sanki! Zannederim, Kadıköy'ün veya Beşiktaş'ın meşhur ve kocaman bir kitapçısına gidilmiş, sonra en çok satanlar raflarına bakılmış, orada aranılan bulunamayınca( Ne aradığı da malum, cildi-şekli-tipi güzel ve cafcaflı bir iki kitap müsveddesi) dışarıda şans eseri isimleri duyulan bir iki yazarın kitapları bulunmuş, ve tamamiyle şuursuzca bir alışverişin sonucu olarak birkaç tane kitap alınmış. Sırf bu şekilde alınmış elli altmış kitap, 4-5 sene sonra akıllı telefonların çıkmasıyla birlikte, vapurdaki gösteriş aracı olma görevini, görevdaşı akıllı telefonlara büyük bir gurur ve sevinçle devretmiş. Matbaanın güzel kokusuyla bezenmiş sayfalar, yerini sanal alemin yiğit delikanlılarının twitter ve facebook'tan paylaştığı heybetli cümlelere bırakmış. E haliyle, kitapların yeri de bir eskici arabası olmuş.

Bir de eskici arabasında baş köşeye oturtulmuş bir masa üstü bilgisayar görüyorum. Tam o anda, eskiciye birisi sesleniyor ve eskici zor bela arabasını durduruyor. Meraktan camı açıyorum ve yapılan pazarlığa şahit oluyorum.
          -Bilgisayara ne istiyon hemşerim?
          - 250 lira abi.
          -250 çok, 150 veririm. Satarsan.
          - Abi ben bunu o fiyata aldım, kurtarsa dükkan senin. ( dükkan dediği de, eskici arabası.)
          - İyi, 200'e ver. Çocuk tutturdu bilgisayar diye. Çalışıyor deemi bu?
          - Çalışıyor abi, 4 sene öncesinin son teknolojisi. ( Doğru, mahallenin bütün tozunu üstüne çekerek, mahalleyi temizliyor. Gayet ciddi ve önemli bir amme hizmeti... Teknoloji, büyük nimet...)

İşte olay tam olarak da burada… Şimdi, yavaşça (Yavaş olmak zorunda, müşterisi dibinde.), zamanının son teknoloji bilgisayarı da hikayesini kulağıma fısıldıyor.

Bilgisayarın Türkiye'deki hikayesi de memleketimin birçok hikayesi gibi ekzantirikliklerle dolu. Babam anlatırdı, Türkiye'ye bilgisayarlar ilk girdiğinde( ilk girdiği için hepsi ateş pahası...) insanlar hiçbir anlam verememişler bu acayip alete. Ne elektrik süpürgesi gibi tozu alıyor, ne buzdolabı gibi yiyecekleri muhafaza ediyor, ne de çamaşır makinesi gibi anneleri zor bir işten kurtarıyordu. Ama yine de gücü yetenler, hemen abanmış bu ucube makineye. Alalım, bir gün lazım olur mantığıyla bilgisayar piyasası oluşmuş. Ha çocukluğumdan bilirim, kurcalaya kurcalaya çözmüştük makineleri. Milletçe böyle güzel bir tarafımız var, meraklıyız. Ve hiç bir eğitime ihtiyaç duymadan bir anda bir alanın uzmanı haline gelebiliyoruz. Dalga geçmiyorum, büyük bir meziyet! Ve o makinelere, çağının son teknoloji makinelerine binlerce lira para sayılmış. Belki bir öğretmenin iki üç aylık maaşı... Ve kazanılmış bir kupa misali, evlerin en göze çarpan köşesine makineler, büyük bir gururla yerleştirilmiş. Şimdi şimdi fark ediyorum. Benim yaşımda olanlar da hatırlayacaklardır. Çocukluğumuzda, bilgisayar, bir çok kişinin evinin salonunda durur, misafirler geldi mi özenle bilgisayar tanıtılır, işlemcisinden ekrana kartına, RAM'inden fan sayısına kadar birçok donanımsal özelliği anlatılır ve o belki de dünyayı değiştiren alete şu muamele yapılırdı: "-Oğlum haydi, arkadaşlarına bilgisayarı aç da, şu yeni yüklediğiniz oyunu oynayın." Hakikaten de Türkiye'de uzun bir müddet bilgisayarın tek işlevi buydu.

Şimdi birkaç aylık maaşlar bağlanarak satın alınan, özenle evin baş köşesine yerleştirilen ve gelene geçene büyük bir gururla tanıtılan o eşsiz makine, eskici arabasında. Ama eskici de esaslı adammış. 5 sene önce başkalarının baş köşesine yerleştirdiği aleti, eskici de arabasının baş köşesine yerleştirmişti!

Lafı pek fazla uzattık, ama radyonun, ayakkabıların, kitapların ve ormanın kralı masaüstü bilgisayarının bende düşündürdükleri bunlar. Bende hissettirdiği duygu ise tek: Korku!

Acaba diyorum, bizim "Yükseleyim, kazanayım, itibar sahibi olayım." diye bir ömür boyunca didinmemizin sonucu da bu eski radyo, ayakkabılar, kitaplar ve ormanın kralı gibi eskici arabası olabilir mi?

Acaba diyorum, bizim akıbetimiz de 10 sene önce baş tacı yapılıp da 10 sene sonra eskici arabasına layık görülen ormanın kralı gibi olabilir mi?

Acaba diyorum, radyoyu da, ayakkabıyı da, kitapları da, son teknoloji bilgisayarı bir şekilde eskici arabasına yollayan sistem, bize de aynı muameleyi yapabilir mi?

 Acaba diyorum, insan olmayı deneyebilir miyiz???



6 Ekim 2013 Pazar

KEDİ VE BEN


Bir sokak kedisi karşıladı beni,
En ıssız sokaklarda,
Elimde süt, kalbimde sevgi
Hangisini isterdi acaba?

Bir sokak kedisi karşıladı beni,
Çiçek açmayan kaldırımlarda
Geceye inat gözleri parladı
En ucuzundan bir umut verdi bana

Bir sokak kedisi karşıladı beni,
Güzel günlerin hatrına
Elimdeki sütü istedi,
Karnını doyurmak adına

Bir sokak kedisi karşıladı beni,
Güzel ve taze sütün hatrına
İnsan bile sütü isterken,
Kedi nasıl sevgiyi istesindi ki?

İşte ben ve kedi…
Ben, kediden sevgi uman bir zavallı,
Kedi, benden süt uman bir akıllı.
Evet! Söyle şimdi.
Kedi mi masum ben mi?